ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ

    Η οστεοπόρωση είναι ένα μεγάλο κοινωνικό ζήτημα σε παγκόσμια κλίμακα. Εκτιμάται ότι μία στις τρείς Ευρωπαίες γυναίκες άνω των 50 ετών θα υποστούν ένα οστεοπορωτικό κάταγμα κατά την διάρκεια της ζωής τους. Η οστεοπόρωση προσβάλει πιο συχνά τις γυναίκες απ’ ότι τους άνδρες (4 προς 1), λόγω της μεταβολής του επιπέδου των οιστρογόνων που παρουσιάζεται μετά την εμμηνόπαυση.
    Ως οστεοπόρωση ορίζεται ‘η συστηματική νόσος του σκελετού με χαμηλή οστική μάζα και διαταραχή της μικροαρχιτεκτονικής του οστίτη ιστού με συνέπια την αύξηση της πιθανότητας για κάταγμα’. Δηλαδή σε απλά ελληνικά ‘αραιώνουν τα οστά και σπάνε πιο εύκολα’.
    Υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 200 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως πάσχουν από οστεοπόρωση.
    Συχνά κατάγματα που οφείλονται στην οστεοπόρωση είναι τα κατάγματα του καρπού, των σπονδύλων και των ισχίων και συμβαίνουν με ελάχιστη ή καθόλου βία.
    Έρευνες δείχνουν ότι ένα χρόνο μετά από ένα κάταγμα ισχίου, το 40% των ασθενών δεν μπορούν να περπατήσουν χωρίς βοήθεια, ενώ το 80% δεν μπορούν να εκτελέσουν ενέργειες καθημερινής αυτοεξυπηρέτησης όπως πριν από το κάταγμα. Εκτός αυτού όλα τα οστεοπορωτικά κατάγματα συνδέονται με αύξηση της θνησιμότητας, ακόμα και σε άτομα κάτω των 65 ετών.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ
Η διάγνωση της οστεοπόρωσης γίνεται σήμερα κυρίως με την χρήση της μεθόδου DEXA ή DXA, αν και έχουν προταθεί και άλλες εναλλακτικές μέθοδοι. Η μέθοδος αυτή είναι η πιο αποδεκτή και βασίζεται στην απορροφησιομετρία ακτίνων Χ διπλής ενέργειας. Η μέτρηση καλό είναι να γίνεται σε δύο σημεία του σώματος και κυρίως στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης και στο ισχίο.
Ο παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) καθόρησε κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της μεθόδου DEXA για την διάγνωση της οστεοπόρωσης. Συγκεκριμένα το T-score δηλώνει τον αριθμό των τυπικών αποκλίσεων πάνω ή κάτω από την μέση οστική πυκνότητα φυσιολογικών ενηλίκων ατόμων του ιδίου φύλου.
Φυσιολογική οστική πυκνότητα    T- score -1,0 και άνω
Οστεοπενία    T- score <-1,0 και > -2,5
Οστεοπόρωση    T- score -2,5 και κάτω

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ
Πέρα από την οστική πυκνότητα άλλοι παράγοντες κινδύνου είναι:
•    Ηλικία
•    Φύλο
•    Χαμηλός δείκτης μάζας σώματος
•    Κάπνισμα
•    Ρευματοειδής αρθρίτιδα
•    Ιστορικό θεραπείας με γλυκοκορτικοειδή (κορτιζόνη)
•    Ιστορικό κατάγματος
•    Οικογενειακό ιστορικό κατάγματος του ισχίου
•    Δευτεροπαθής οστεοπόρωση
•    Κατανάλωση 3 ή περισσότερων οινοπνευματωδών ποτών την ημέρα

ΠΡΟΛΗΨΗ
Η πρόληψη της οστεοπόρωσης ξεκινά από την παιδική ηλικία. Ένας υγιείς τρόπος ζωής κατά την περίοδο της ανάπτυξης του ανθρώπινου σκελετού έχει θετικές συνέπειες για την σκελετική υγεία κατά την διάρκεια όλης της ζωής.
Έχει λοιπόν νόημα σε μεγαλύτερες ηλικίες να μιλάμε για προληπτικές ενέργειες που μπορούν να γίνουν για να αποφευχθεί η οστεοπόρωση; Η απάντηση είναι σαφής: Ναι. Σε κάθε ηλικία με την σχετική διατροφή και άσκηση μπορούμε να ενδυναμώσουμε τον σκελετό και να περιορίσουμε την απώλεια οστικής μάζας. Έτσι προλαμβάνουμε και αποφεύγουμε κατάγματα και αυξάνουμε την ποιότητα της ζωής.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Σήμερα υπάρχουν πολλές μορφές θεραπείας που μας επιτρέπουν να την προσαρμόσουμε στον ή στην κάθε ασθενή και στον τρόπο ζωής του ξεχωριστά.
Ο ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΤΑΓΜΑΤΟΣ.
Πέρα από την φαρμακευτική θεραπεία είναι απαραίτητες και ενέργειες επί του τρόπου ζωής και διατροφής του ή της ασθενούς.
Η καθημερινή άσκηση περιλαμβάνεται σε αυτές τις συστάσεις, όπως και ο περιορισμός ή καλύτερα η διακοπή του καπνίσματος και του αλκοόλ. Ισορροπημένη διατροφή με ημερήσια πρόσληψη τουλάχιστον 1000mg ασβεστίου και τουλάχιστον 800UI βιταμίνης D μέσω της τροφής και των συμπληρωμάτων διατροφής.

Στατιστικά στοιχεία για κάθε χώρα στην σελίδα του ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ (IOF).


Dr.med. Γεώργιος Δ. Βαλάσης, MSc
Ορθοπαιδικός Χειρουργός